Thai (ภาษาไทย)English (United Kingdom)

KCMH Cardiac Center

The Cardiac Center at King Chulalongkorn Memorial Hospital (KCMH) is a Thailand's leader in state-of-the art heart surgery, cardiac catheterization, cardiac electrophysiology, advanced cardiac imaging, cardiac anesthesia, cardiac nursing, and cardiac prevention and rehabilitation. As one of the largest and most comprehensive programs in nation, the Cardiac Center at KCMH constitutes with a number of clinical experts and multi-subspecialists to achieve excellent outcomes in cardiovascular patient care, research, and education.

Home
โรคกล้ามเนื้อหัวใจห้องซ้ายล่างหนาผิดปกติแต่กำเนิด (Hypertrophic Cardiomyopathy) PDF Print E-mail
Saturday, 01 February 2014 22:15
บทความโดย พญ. ปิยนาฏ ปรียานนท์

เป็นโรคที่เกี่ยวเนื่องกับพันธุกรรม พบในเพศชายมากกว่าเพศหญิง โดยพบว่ากล้ามเนื้อหัวใจห้องซ้ายล่างมีความหนากว่าปกติโดยไม่มีสาเหตุแน่ชัด ถ้าตัดชิ้นเนื้อมาตรวจก็จะพบว่ากล้ามเนื้อหัวใจบริเวณนั้นหนาตัวขึ้นมา เซลกล้ามเนื้อเรียงตัวกันไม่เป็นระเบียบและมีพังผืดแทรกอยู่ทั่วๆไป

กล้ามเนื้อหัวใจที่หนา คือกล้ามเนื้อหัวใจของหัวใจห้องซ้ายล่าง โดยเฉพาะบริเวณที่เป็นผนังกั้นระหว่างหัวใจห้องซ้ายล่างและขวาล่าง (Interventricular septum) ซึ่งผนังหัวใจจะหนามากจนปิดกั้นการสูบฉีดของเลือดจากหัวใจห้องซ้ายล่างออกไปยังหลอดเลือดแดงใหญ่เอออร์ต้า (Hypertrophic Obstructive CardioMyopathy, HOCM) (ดังรูปที่ 1)

อีกทั้งยังมีความยืดหยุ่นของผนังหัวใจน้อยลง มีช่องว่างสำหรับการไหลเวียนเลือดในหัวใจน้อย ทำให้ผู้ป่วยมีอาการเหนื่อยง่าย หรือหน้ามืดเป็นลมเวลาออกแรง หรือแม้กระทั่งเสียชีวิตเฉียบพลันในขณะออกกำลังกาย ซึ่งพบได้ในผู้ที่มีร่างกายแข็งแรง ไม่เคยมีอาการใดๆ มาก่อนก็ได้

 

จากสถิติพบว่าโรคกล้ามเนื้อหัวใจหนาผิดปกติมาแต่กำเนิดดังกล่าวเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตด้วยโรคหัวใจวายเฉียบพลันที่พบบ่อยที่สุดในคนที่มีอายุน้อยกว่า 35 ปี ต่างจากกลุ่มคนที่อายุมากกว่า 35 ปี ที่มักจะเสียชีวิตด้วยโรคหัวใจวายเฉียบพลันจากหลอดเลือดหัวใจตีบตัน แต่อย่างไรก็ตามโรคกล้ามเนื้อหัวใจห้องซ้ายล่างหนาผิดปกติแต่กำเนิดนี้พบได้ไม่บ่อย

การวินิจฉัย

สามารถทำได้ด้วยการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ และการตรวจอัลตร้าซาวน์หัวใจด้วยคลื่นเสียงสะท้อนความถี่สูง (Echocardiography)

แนวทางการรักษา

1. รับประทานยา

2. ผ่าตัด เพื่อตัดเอากล้ามเนื้อหัวใจส่วนที่หนาผิดปกติออก (Surgical myomectomy)

3. ใช้แอลกอฮอล์เข้มข้น ฉีดเข้าสู่หลอดเลือดแดงเส้นที่เลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจส่วนที่หนาผิดปกตินั้นให้บางลง (Alcohol septal ablation) ซึ่งเป็นการรักษาที่จะกล่าวถึงในที่นี้

การฉีดแอลกอฮอล์เข้มข้นเพื่อให้กล้ามเนื้อหัวใจบางลง (Alcohol Septal Ablation)

หลักการของหัตถการนี้คือ เป็นการทำให้กล้ามเนื้อหัวใจเฉพาะส่วนที่หนาผิดปกตินั้นขาดเลือด เมื่อไม่มีเลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจบริเวณนั้น เซลกล้ามเนื้อหัวใจก็จะตายไป ส่งผลให้กล้ามเนื้อหัวใจที่เคยหนาตัวอยู่นั้น บางลง จนกระทั่งไม่ปิดกั้นทางออกของเลือดจากห้องหัวใจสู่หลอดเลือดแดงใหญ่เอออร์ต้าอีกต่อไป ดังรูปที่ 2

ส่วนวิธีการทำให้กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด คือ การฉีดแอลกอฮอล์เข้มข้น เข้าไปในแขนงของหลอดเลือดแดงเฉพาะที่เลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจบริเวณที่ต้องการ ซึ่งโดยปกติแล้วจะเป็นหลอดเลือดหัวใจแขนงเล็กมากๆ เมื่อเซลกล้ามเนื้อหัวใจบริเวณนั้นสัมผัสแอลกอฮอล์เข้มข้นซึ่งถือว่าเป็นพิษต่อเซลโดยตรง ก็จะส่งผลให้เซลกล้ามเนื้อหัวใจตาย ขั้นตอนการรักษาด้วยวิธีนี้ที่สำคัญที่สุดคือ ต้องจำกัดบริเวณของกล้ามเนื้อหัวใจส่วนที่ต้องการรักษานั้นให้ได้เฉพาะเท่าที่ต้องการเท่านั้น โดยไม่ให้มีการขาดเลือดของกล้ามเนื้อหัวใจบริเวณอื่นๆ ที่ไม่เกี่ยวข้อง ดังนั้น การรักษาด้วยวิธีนี้จึงต้องใช้แพทย์ผู้มีความเชี่ยวชาญในการทำเป็นพิเศษ

ข้อบ่งชี้สำหรับการรักษาด้วยวิธีฉีดแอลกอฮอล์เข้มข้นทำให้กล้ามเนื้อหัวใจบางลง ผู้ป่วยที่มีภาวะกล้ามเนื้อหัวใจหนาผิดปกติแต่กำเนิดที่มีการปิดกั้นการสูบฉีดของเลือดจากห้องหัวใจไปสู่หลอดเลือดแดงใหญ่เอออร์ต้า (HOCM) ที่ยังคงมีอาการอยู่แม้ว่าจะได้รับการรักษาด้วยยาอย่างเต็มที่แล้ว

ผลที่ได้จากการรักษาด้วยวิธีฉีดแอลกอฮอล์เข้มข้นทำให้กล้ามเนื้อหัวใจบางล

ผู้ป่วยมากกว่าร้อยละ 80 มีอาการดีขึ้น สามารถลดการใช้ยา หรือไม่ต้องใช้ยารับประทานต่อ

ผลข้างเคียงจากการรักษาด้วยวิธีฉีดแอลกอฮอล์เข้มข้นทำให้กล้ามเนื้อหัวใจบางลง

  • กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเป็นบริเวณกว้าง น้อยกว่าร้อยละ 3
  • หัวใจเต้นช้าจากความผิดปกติของการนำไฟฟ้าในหัวใจจนต้องใส่เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจถาวร น้อยกว่าร้อยละ10
  • ผลข้างเคียงจากการเจาะหลอดเลือดแดงที่ขา หรือ แขน ระหว่างการทำหัตถการ น้อยกว่าร้อยละ 5

ขั้นตอนของหัตถการการรักษาด้วยวิธีฉีดแอลกอฮอล์เข้มข้นทำให้กล้ามเนื้อหัวใจบางลง

  1. หัตถการจะทำให้ห้องสวนหัวใจ (Cardiac catheterization laboratory) ภายใต้กระบวนการปลอดเชื้อ
  2. แพทย์ผู้ทำการรักษาจะฉีดยาชาเฉพาะที่ แล้วใส่สายของอุปกรณ์กระตุ้นไฟฟ้าหัวใจชั่วคราว ผ่านทางหลอดเลือดดำที่คอ ผ่านทางท่อเล็กๆ อุปกรณ์กระตุ้นไฟฟ้าหัวใจชั่วคราวนี้ ใส่สำรองไว้ในกรณีที่ผู้ป่วยมีหัวใจเต้นช้าระหว่างทำการรักษา และจะใส่ต่อไปอีกประมาณ 48 ชั่วโมงหลังทำการรักษา เมื่อแน่ใจแล้วว่า ไม่มีหัวใจเต้นช้าผิดปกติอีก อุปกรณ์ดังกล่าวนี้ก็จะถูกนำออกจากร่างกายผู้ป่วย
  3. แพทย์จะเจาะรูขนาดเล็กๆ ที่หลอดเลือดแดงบริเวณขาหนีบ หรือ หลอดเลือดแดงบริเวณข้อมือ เพื่อใส่สายสวน (catheter) ที่จะเป็นทางนำสำหรับอุปกรณ์ทั้งหมด ที่จะไปยังหลอดเลือดแดงของหัวใจที่ต้องการรักษา แพทย์จะวัดความดันในห้องหัวใจ และความดันในหลอดเลือดแดงใหญ่เอออร์ต้าเพื่อเป็นข้อมูลก่อนการรักษา หลังจากนั้นจะมีการฉีดสีหลอดเลือดหัวใจ (Coronary angiography) และเลือกแขนงของหลอดเลือดแดงที่ต้องการจะฉีดแอลกอฮอล์เข้มข้น หลังจากนั้น จะสอดเส้นลวดเส้นเล็กๆ ผ่านสายสวนเข้าไปในแขนงของหลอดเลือดแดงนั้น ร้อยบัลลูน (balloon) ตามเส้นลวดเข้าไปตรงส่วนต้นของแขนงหลอดเลือดแดงดังกล่าว แล้วตรวจให้แน่ใจว่ากล้ามเนื้อหัวใจบริเวณดังกล่าวเป็นบริเวณที่ต้องการทำให้ขาดเลือดด้วยการตรวจไปพร้อมๆ กับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านอัลตร้าซาวน์หัวใจ เมื่อได้ตำแหน่งที่ต้องการแล้ว แพทย์จะฉีดแอลกอฮอล์เข้มข้นผ่านช่องทางของบัลลูนเข้าไปในแขนงของหลอดเลือดแดงดังกล่าว ระหว่างนี้ ผู้ป่วยอาจมีอาการเจ็บแน่นหน้าอกได้เล็กน้อย อาจมีการให้ยาแก้ปวดตามที่สมควร
  4. หลังจากนั้นแพทย์จะวัดความดันในห้องหัวใจและในหลอดเลือดแดงเอออร์ต้าอีกครั้ง เป็นอันสิ้นสุดการทำหัตถการ 5. ผู้ป่วยจะต้องนอนในไอซียู หรือ ซีซียู เพื่อสังเกตอาการประมาณ 48 ชั่วโมง โดยปกติแล้วผู้ป่วยสามารถกลับบ้านได้ภายในเวลา 3-5 วัน
 

KCMH Cardiac Center Staff Login

Donation

We provide the best service to our patients from the funding we receive. However, the high demands for medical equipments and supports mean that donations make a very important difference.

For more information please click here

Statistics

Content View Hits : 3472152

Health Promotion

KCMH Cardiac Center E- letters